Acâibü'l-mahlûkât yaprakları

Kazvînî’nin yaratılış kataloğundan dağılmış yapraklar. Kitap gökten denize bir merak dolabı gibi ilerler. Her nüsha aynı maddeyi başka bir elle yeniden çizer.

Kaplumbağa yaprağında kabuk benek benek işlenmiştir. Altında yüzen adam, yılanlar ve balıklar vardır. Daha geç bir yaprak aynı geleneğin başka yüzyılıdır. Tarihi not ile künye çelişirse notu esas alın. Katalog yaratığı tek başına durur. Yan odadaki ejderha ise bir kahramanın sınavıdır.

Önce yaratığın sayfanın ne kadarını kapladığına bakın. Kaplumbağada kabuk deseni, su ve altındaki insan aynı çerçevededir. Geç nüshada aynı madde başka bir çizgiyle gelir. İkisini “ikisi de acâib” diye geçmeyin. Kabuğun işine, suyun altına ve boş kenara ayrı ayrı bakın. Yıl çelişirse nottaki temkini yazın, kesin yüzyıl uydurmayın. Destan odasındaki ejderhayla komşu durunca sorunuz değişir: bu gövde seyrediliyor mu, yoksa bir kahraman onunla dövüşüyor mu?