Zâyiçe nedir?
Zâyiçe, bir doğum veya olay anındaki gezegen konumlarını burç figürleriyle gösteren astrolojik çizelgedir; sarayda uğur ve karar için kullanılırdı.
Kavram rehberi · 5 dk · İlayda
Zâyiçe, bir doğum (veya önemli bir olay) anındaki gökyüzünü burçlar ve gezegenlerle kaydeden astrolojik çizelgedir. Saray müneccimi tabloyu hem hesap hem resim olarak kurar: çark, madalyonlar, köşelerde gezegen figürleri.
Kitap sanatında zâyiçe
İslam yazmalarında yıldızname yalnızca rakam değildir. Burçlar insan veya melez suretlerde canlanır; lâcivert zemin gökyüzünü hatırlatır. Acâib’deki ana örnek, İskender Sultan’ın Doğum Yıldıznamesi yaprağıdır (Wellcome MS Persian 474).
Falnâme ile birlikte
Kehanet kültürü tek araçtan ibaret değildir. Falnâme rastgele açılan sahneye, zâyiçe sabitlenmiş bir ana dayanır. İkisini Fal ve Yıldızlar temasında yan yana gezebilirsiniz. Sitedeki Burçlar deneyimi de bu görsel geleneğe modern bir köprü kurar.
Sık sorulanlar
- Zâyiçe ile burç köşesi aynı mı?
- Hayır. Modern burç köşesi genel tipolojiye yaslanır; zâyiçe belirli bir anın gökyüzünü kaydeder.
- İskender Sultan yıldıznamesi neden ünlü?
- 1411 tarihli, Timurlu prensi için hazırlanmış resimli bir kişisel zâyiçedir; burçlar figür olarak çizilmiştir.
